+ Şoför Meslekleri

Okul Servisi Şoförü Psikoteknik Belgesi Alır mı?

Okul servisi şoförü psikoteknik raporunu beş yılda bir yeniler. Yaş sınırı, ehliyet süresi, yıllık hekim raporu ve dönem başı denetimi burada.

PB
Editör EkibiKurucu Ortak, Psikoteknik Merkezi
Okul Servisi Şoförü Psikoteknik Belgesi Alır mı?
Kısa cevap

Okul Servisi Şoförü Psikoteknik Belgesi Alır mı?

Evet, öğrenci taşıyan şoför psikoteknik raporu almak zorundadır. Okul Servis Araçları Yönetmeliğinin 9. maddesi bu raporu her beş yılda bir ister, İstanbul'da şoför kartı da e-Devlet'te yeterli görünen raporu arar. Araçtaki rehber personelden psikoteknik istenmez.

Yönetmelik direksiyondaki kişiden neleri bekliyor?

Öğrenci taşımacılığının dayandığı metin 25 Ekim 2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmî Gazete'de çıkan Okul Servis Araçları Yönetmeliğidir. 2007 tarihli eski hizmet yönetmeliği bu metnin 16. maddesiyle kaldırıldı, o döneme ait listelere güvenmeyin. Şoförle ilgili koşullar 9. maddenin birinci fıkrasında bent bent yazılıdır.

Yaş, 26 yaşından gün almış ve 66 yaşından gün almamış olmak (9/1-a)
Adli sicil, yönetmelikte sayılan suçlardan mahkûmiyet ya da süren kovuşturma bulunmaması (9/1-b)
Ehliyet, D sınıfında en az 2 ya da D1 sınıfında en az 5 yıl (9/1-c)
Aile hekiminden her yıl alınan okul servis şoförlüğüne uygunluk raporu (9/1-c)
Beş yılda bir yenilenen psikoteknik raporu (9/1-ç)
Son 5 yılda bilinçli taksirle ölümlü kazaya karışmamış, alkol ya da hız yüzünden ehliyeti birden fazla geri alınmamış olmak (9/1-d)
Yurt içi yolcu taşımacılığı mesleki yeterlilik belgesi, yani SRC 2 (9/1-e)
UKOME ya da il trafik komisyonu zorunlu tutmuşsa MYK mesleki yeterlilik belgesi (9/1-f)
Millî eğitim müdürlüğünün verdiği eğitim sertifikası (9/1-h)

Yaş ve ehliyet süresi nasıl hesaplanır?

Metindeki gün almak deyimi doğum gününün geçmiş olmasını anlatır. 26. doğum gününüzü geride bıraktıysanız öğrenci servisine çıkabilirsiniz, 66. doğum gününüzden sonra çıkamazsınız. İBB şoför kartında üst yaş 31.12.2026 tarihine kadar 69 olarak uygulansa da öğrenci taşımada yönetmeliğin 66 sınırı geçerlidir.

Ehliyet süresinde B sınıfında geçen yıllar da bir ölçüde sayılır. 19 Ağustos 2025 değişikliğiyle 9. maddeye eklenen beşinci fıkra, B sınıfı geçmişin D için en çok 1, D1 için en çok 3 yılını hesaba katar. Yedi yıldır B sınıfı ehliyet taşıyan ve D1 belgesini iki yıl önce alan bir sürücü böylece 5 yıl koşulunu doldurmuş olur.

Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre minibüs D1, otobüs D sınıfı ehliyetle kullanılır. D1 için 21, D için 24 yaşını bitirmiş olmak gerekir.

Rapor öğretim yılının ortasında biterse ne olur?

Kaybeden yalnız şoför olmaz. 9. maddenin üçüncü fıkrası, yaş, ehliyet, hekim raporu, psikoteknik, SRC ya da sertifika koşullarından birinin karşılanmadığı anlaşılırsa aracın özel izin belgesinin iptal edileceğini söyler. İptal mülki idare amiri eliyle belediyeye bildirilir ve belge aynı eğitim öğretim yılında yeniden düzenlenmez.

Özel izin belgesi güzergâhı, işleteni, şoförü ve rehberi tek kâğıtta gösterir. Bu yüzden süresi geçmiş bir rapor, o okulun sabah turunu yapan aracı yıl sonuna kadar yoldan çekebilir. İstanbul'da ayrıca süresi dolan psikoteknik ya da sağlık raporu yenilenene dek şoför kartı beklemeye alınır.

Okullar eylülde açıldığı için yenilemeyi yaz tatiline almak dosya işini rahatlatır. Raporunuzun bitiş tarihine e-Devlet'ten bakabilirsiniz.

Hekim raporu, EK-7 ve psikoteknik birbirinin yerine geçer mi?

Geçmez, üçü ayrı belgedir. Aile hekimi raporu her yıl alınır ve öğrenci taşımaya uygunluğu gösterir. Psikoteknik raporu dikkat, algı ve tepki gibi yetenekleri ölçen değerlendirmeye dayanır, beş yılda bir alınır ve psikiyatri uzmanının onayından sonra e-Devlet'e işlenir.

İstanbul'da şoför kartı dosyasına bunların yanında iç hastalıkları ve göz uzmanı onaylı EK-7 sürücü sağlık raporu girer. Birini almış olmak ötekileri alma yükümlülüğünü kaldırmaz.

Rehber personelden psikoteknik istenir mi?

İstenmez, çünkü rehber aracı kullanmaz. 9. maddenin ikinci fıkrası rehber için 22 yaşını doldurmuş ve 61 yaşından gün almamış olmayı, en az lise mezuniyetini ya da MEB onaylı kursu bitirmiş ilkokul mezunu olmayı, adli sicil koşulunu, MEB sertifikasını ve yıllık aile hekimi raporunu sayar. Sarı, reflektif şeritli ve üzerinde rehber yazan yelek de aynı fıkradadır.

Rehber bulundurma zorunluluğunda iki metne birlikte bakılır. Yönetmeliğin 5/2-b bendinin yürütmesi Danıştay Sekizinci Dairesinin 2 Şubat 2022 tarihli kararıyla durdurulmuştur. İstanbul'da ise İBB Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı Yönergesinin 6. maddesi okul öncesi, ilkokul ve ortaokul servislerinde rehberi zorunlu tutar, lise servislerinde aramaz.

İstanbul'da şoför kartı için ek koşullar

İstanbul'da öğrenci servisi İBB Öğrenci ve Personel Servis Taşımacılığı Yönergesine bağlıdır. Yönergenin 5. maddesindeki şoför esasları UKOME'nin 2026/2-4 sayılı kararıyla güncellendi ve şunları arıyor.

En az 26 yaş, D sınıfında 2 ya da D1 sınıfında 5 yıllık ehliyet, her yıl aile hekimi raporu
İl Sağlık Müdürlüğünce yetkilendirilmiş merkezden alınmış ve e-Devlet'te yeterli ya da olumlu görünen psikoteknik raporu
İç hastalıkları ve göz uzmanı onaylı EK-7 raporu
İlk başvuruda 5 günlük eğitim ve sınav
Son 5 yılda bilinçli taksirle ölümlü kazaya karışmamış ve ehliyeti birden fazla kez geri alınmamış olmak

Okul yönetimi ve denetim komisyonu neye bakar?

Yönetmelik şoför dosyasını okulda toplar, denetimi de dönem başlarına yerleştirir. Aracın en çok bir yıllık güzergâh kullanım izin belgesinde şoför bilgileri yazılıdır ve izin başvurusunda şoför kartı sorulur. Kamera, panik butonu ve konum takibinden oluşan İBB denetim sistemine bağlanmamış öğrenci servisi taşıma yapamaz.

Taşımacı o yıl çalıştıracağı şoför ve rehberin adını, plakayı ve her değişikliği aynı gün okula bildirir (5/2-f)
Okul yönetimi araç, taşımacı ve personel kayıtlarını tutar, denetleyen kuruma verir (6/1-c)
Valilik ve kaymakamlık komisyonu birinci ve ikinci dönem başında servisleri denetler (13/1)
Sefer öncesi ve sonrası araç içini kontrol etmemek ya da öğrencileri oturarak ve azami süreye uyarak taşımamak bir dönemde üç kez saptanırsa izin belgesi iptal edilir (9/4)

Değerlendirme günü nasıl geçer?

Öğrenci taşıyan şoför için ayrı bir test takımı yoktur, öteki ticari sürücülerle aynı 12 test uygulanır. Kaynarca'daki merkezimizde değerlendirme onaylı psiko-teknik cihazında, sorumlu psikoloğumuz eşliğinde ve kamera kaydı altında yapılır. Süre kişinin algı, refleks ve konsantrasyonuna, cihazın norm değerlerine göre 60 ila 90 dakika arasında değişir.

Yanınıza kimlik ve ehliyet fotokopisi almanız yeterlidir. Psikolog imzalı rapordan sonra 45 gün içinde bir psikiyatri uzmanına başvurulur. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesi bu süreyi kaçıranı 6 ay yeniden teste almaz, öğrenci servisinde bu neredeyse bir dönemin elden gitmesi demektir.

Çetin Büyükçınar
Çetin Büyükçınar Kurucu Ortak, Psikoteknik Merkezi · Pendik

Yirmi yılı aşkın süredir sürücü eğitimi veren bir ileri ve güvenli sürüş teknikleri uzmanıdır. İçerikler sorumlu psikoloğumuz tarafından incelenir; 2918 ve 7574 sayılı Kanunlara göre güncel tutulur.

İlgili yazılar