Psikoteknik Belgesi Nereden Alınır, Kim Verir? Şoförler İçin
Psikoteknik belgesini İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılmış psiko-teknik değerlendirme merkezleri verir. Hastane yalnız psikiyatri onayını yapar, e-Devlet onaylanmış kaydı gösterir. Sürücü kursu, aracı firma ya da internet sitesi rapor düzenleyemez. Pendik Kaynarca'daki merkezimiz 2022'den beri bu ruhsatla taksi, minibüs ve servis şoförlerine hizmet veriyor.
Psikoteknik raporunu hangi kurum verir?
Psiko-teknik değerlendirme bir sağlık hizmetidir. Karayolları Trafik Yönetmeliğine ekli 4 sayılı Cetvel bu hizmeti, İl Sağlık Müdürlüğünün ruhsatlandırdığı merkezlere bırakır. Rapor düzenleme yetkisi üç koşul bir aradayken doğar. Merkez ruhsatlı olacak, test cihazı onaylı olacak ve ölçümü psikolog yürütecek. Biri eksikse elinize geçen kâğıt psikoteknik raporu yerine geçmez.
Ruhsat merkeze, uygulama yetki belgesi ise testi uygulayan psikoloğa verilir ve ikisi birlikte aranır. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 79. maddesine göre rapor elektronik sistemde e-imza ile düzenlenir. Ruhsatsız bir yerin çıktısı bu yüzden sisteme hiç düşmez, trafik denetiminde de şoför kartı başvurusunda da karşılığı olmaz.
Yetkinin neden yalnız merkezde durduğu da açıktır. Merkez test görüntülerini iki yıl, raporları ve kayıt defterlerini on yıl saklamak zorundadır ve il sağlık müdürlüğü bu kayıtları denetimde açar. Böyle bir kayıt düzeni olmayan kurs, büro ya da internet sitesi rapor düzenleyemez, düzenlenmiş gibi gösterilen bir kâğıt da denetimde geriye dönük iptal edilir.
Kim verir sorusunun ikinci yarısı da var. Belge tek bir kurumda tamamlanmaz, her kurum zincirin bir halkasını yapar. Hangi kapıya ne için gideceğinizi bilmek, aynı gün iki kez yol tepmenizi önler.
Psikoteknik hastaneden, sürücü kursundan ya da kooperatiften alınır mı?
Hastane psikoteknik testi yapmaz. Devlet, eğitim ve araştırma ya da özel hastanelerin psikiyatri poliklinikleri yalnız merkezde düzenlenmiş raporu onaylar. Hastaneden randevu alırken bölümün psikiyatri olduğunu açıkça söyleyin, sürücü sağlık raporu ya da sağlık kurulu adıyla alınan randevu sizi başka bir işleme yönlendirir. Aile hekimi de bu onayı veremez.
Sürücü kursu rapor düzenleyemez. SRC belgesi mesleki yeterlilik eğitimiyle kursta alınır, psikoteknik ise sağlık alanındaki bir değerlendirmedir. Otobüs ve servis şoförünün dosyasında ikisi ayrı ayrı aranır ve biri ötekinin yerine geçmez.
Danışmanlık bürosu, aracı firma, durak ya da kooperatif için de cevap aynıdır. Raporu yalnız testi yapan merkez yazar ve onu psikolog imzalar. Servis firmanız toplu randevu ayarlayabilir, durak arkadaşınız bir merkez önerebilir, ama teste her şoför kendisi girer ve rapor onun kimlik numarasına çıkar.
İBB de raporu düzenleyen kurum değil, raporu arayan kurumdur. Taksi, taksi dolmuş ve minibüs yönergeleri şoför kartı için İl Sağlık Müdürlüğünce yetkilendirilmiş bir merkezden alınmış ve e-Devlet'te yeterli ya da olumlu görünen raporu şart koşar. e-TUHİM'e yüklenen dosya bu kayıt üzerinden doğrulanır, psikiyatri onayından geçmemiş raporla kart çıkmaz.
Online ya da e-Devlet'ten psikoteknik alınır mı?
Online psikoteknik olmaz. Değerlendirme direksiyon, pedal, tepki düğmeleri ve ekrandan oluşan onaylı cihazda, psikolog eşliğinde yüz yüze yapılır. Test odası görüntü ve ses kaydıyla izlenir. İnternette online test adıyla sunulan uygulamalar yalnız alıştırmadır, rapor yerine geçmez ve e-Devlet'e işlenmez. Psikiyatri onayı da Sağlık Bakanlığının 27.09.2023 tarihli yazısı uyarınca uzaktan verilemez.
e-Devlet rapor düzenlemez, yalnız düzenlenip onaylanmış kaydı gösterir. Hizmetin adı e-İmzalı Psikoteknik Değerlendirme Raporları Sorgulama'dır ve Sağlık Bakanlığı başlığı altında yer alır. Orada randevu ya da başvuru ekranı yoktur. Onaydan sonra raporunuzu PDF olarak indirebilir, işverene barkodlu belge verebilirsiniz.
Sürecin bazı parçaları ise gerçekten internetten yürür. Bunları bilmek, yüz yüze yapılması gereken adımı ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Yetkili merkezi nasıl ayırt edersiniz?
Ruhsatı sormak hakkınızdır. Merkezin adını ve adresini İl ya da İlçe Sağlık Müdürlüğüne sorarak onaylı olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Ruhsat belgesinde merkezin adı, adresi, sahibi ve kullanılan test sisteminin adı yazar.
Merkezin içinde de gözle görülebilecek işaretler vardır. Test odası sessizdir ve uygulama sırasında giriş çıkışa kapalıdır, odada kamera bulunur. 4 sayılı Cetvele göre bir psikoloğa en çok iki cihaz bağlanabilir. Merkez her yıl en az iki kez olağan denetimden geçer, gerektiğinde olağan dışı denetim de yapılır.
En yakın psikoteknik merkezi nerede, Kaynarca'daki merkez kime uygun?
Psikoteknik için ikamet şartı yoktur. Ruhsatlı bir merkezde alınan rapor kimlik numaranızla merkezî sisteme işlendiği için ülke genelinde geçerlidir. Kendinize ya da iş yerinize en yakın onaylı merkezi seçebilirsiniz, Gebze'de oturup İstanbul'da direksiyon sallayan bir servis şoförü raporunu iki ilden birinde alabilir.
Pendik Kaynarca'daki merkezimiz, İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlı bir psiko-teknik değerlendirme merkezidir ve E-5 yan yol üzerindedir. Marmaray Kaynarca istasyonu yaklaşık 800 metre, M4 hattının Tavşantepe istasyonu yaklaşık 1,2 km, Fevzi Çakmak - Hastane istasyonu yaklaşık 1,3 km uzaklıktadır. Tuzla'da ayrı bir merkezimiz yoktur, Tuzla'dan gelen şoförleri Kaynarca'da karşılıyoruz.
Merkezimizde değerlendirme onaylı psiko-teknik cihazında, sorumlu psikolog eşliğinde 12 test olarak uygulanır ve testlerin tamamı kişiye ve cihazın norm değerlerine göre 60 ila 90 dakika sürer. Psikolog imzalı rapor aynı gün verilir. Kurtköy ve Sabiha Gökçen çevresinden M4 ile gelen şoför Fevzi Çakmak - Hastane istasyonunda, araçla gelen ise E-5 yan yolda merkezin önünde iner, çevrede park imkânı vardır.
Kartal, Maltepe ya da Kadıköy yönünden Marmaray'la gelen şoför Pendik istasyonunda inmemelidir, Kaynarca bir sonraki duraktır. Kuş uçuşu uzaklıklar Kartal'a 6,5 km, Tuzla'ya 7,6 km, Çayırova'ya 10,3 km, Maltepe'ye 12,2 km ve Gebze'ye 16,7 km'dir.
Taksi ve servis şoförleri hangi yanlışları sık yapıyor?
Durakta ve servis garajında dolaşan bilgilerin bir bölümü eski, bir bölümü düpedüz yanlıştır. Aşağıdaki maddeler sürücülerin en çok takıldığı noktalardır ve her birinin sonucu şoförün kendi cebine ya da çalışma gününe yansır.
Bu yanlışların ortak noktası, raporu bir evrak işi sanmaktır. Oysa rapor sizin dikkatinizin ve tepkinizin ölçümüdür, onu başkası sizin adınıza alamaz, bir kartla da taşıyamaz.
Sonuca itiraz ve kayıt sorunu için kime başvurulur?
Olumsuz sonuca 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne dilekçeyle itiraz edilir. İtiraz üzerine kişi başka bir test sistemi kullanan merkeze ve psikiyatri muayenesine yönlendirilir. Bu değerlendirme de olumsuzsa başvuru üzerine 3 ay sonra yeniden değerlendirme yapılır, o da olumsuzsa bekleme 2 yıldır. Hiç itiraz edilmezse yeniden test için 2 yıl beklenir.
Kayıt e-Devlet'te görünmüyorsa önce psikiyatri onayının tamamlanıp tamamlanmadığına bakın. Onaydan sonra birkaç iş günü geçtiği hâlde kayıt yoksa önce onayı veren hastaneyle ve testi yaptığınız merkezle görüşün, sorun çözülmezse il sağlık müdürlüğüne dilekçe verin. Testiniz alışılmadık kısalıkta bittiyse bunu da il sağlık müdürlüğüne bildirebilirsiniz, Cetvel sürücü değerlendirmesinin asgari süresini 1 saat olarak belirler.
Sık sorulanlar
Yirmi yılı aşkın süredir sürücü eğitimi veren bir ileri ve güvenli sürüş teknikleri uzmanıdır. İçerikler sorumlu psikoloğumuz tarafından incelenir; 2918 ve 7574 sayılı Kanunlara göre güncel tutulur.




